OPERATIES AAN HET OOR

Uw Neus-Keel-Oorarts heeft voorgesteld om uw oorklachten te behandelen met een operatie.
Deze webpagina heeft tot doel om u wat informatie te geven over zo’n operatie.
U kunt het thuis dan nog eens rustig nalezen.

Hoe werkt een oor?

Het oor is nodig voor het horen van geluid. Geluid is een luchttrilling.
Deze trilling komt via de gehoor-gang bij een dun vlies aan, dat nu eveneens in trilling raakt.

Dit zogenaamde trommelvlies geeft deze trilling over aan een keten van gehoorbeentjes.

Dit zijn drie zeer kleine, met gewrichtjes aan elkaar vastzittende botjes: hamer, aambeeld en stijgbeugel.
Deze gehoorbeentjes bevinden zich in een ruimte achter het trommelvlies, het middenoor genaamd.
De geluidstrilling wordt uiteindelijk door de stijgbeugel doorgegeven aan het eigenlijke gehoorzintuig, het binnenoor of slakkenhuis.

De signalen die als gevolg van het geluid in het slakkenhuis ontstaan, worden via een zenuw naar de hersenen getransporteerd.
Wanneer deze signalen tenslotte aan de buitenkant van de hersenen, de hersenschors, zijn aangekomen, dan worden
we het geluid gewaar of anders gezegd: dan horen we het geluid.

Wanneer wordt een ooroperatie aangeraden?

In het algemeen geldt dat opereren zinvol kan zijn, wanneer het probleem ligt in de gehoorgang,
het trommelvlies of in het middenoor (inclusief gehoorbeentjes).
Bijvoorbeeld:
Een te nauwe gehoorgang.

Een middenoorontsteking die niet geneest:
Bij een ontsteking zal de arts eerst proberen om het oor met medicijnen, meestal oordruppels en/of antibiotica, te genezen.
In het algemeen lukt dat goed en geneest het oor zonder nadelige gevolgen.
Indien dit niet het geval is kan een operatie de oplossing brengen.

Sommige vormen van ontsteking (cholesteatoom) in het middenoor
moeten absoluut met een ingreep verholpen worden, omdat deze ontstekingen op verloop van tijd gevaarlijk
kunnen evolueren (uitbreiding naar hersenholte, binnenoor of gelaatszenuw, met flinke mortaliteit of kans op blijvend functieverlies.

Bepaalde vormen van gehoorverlies.
Indien na een periode van ontsteking of andere beschadiging zoals een ongeval toch enige schade is
overgebleven, bijvoorbeeld een gat in het trommelvlies of een beschadiging aan een van de gehoorbeentjes, dan
kan dit in het algemeen met een operatie worden hersteld.
Het kan ook voorkomen dat een gehoorbeentje (meestal de stijgbeugel) is vastgegroeid aan zijn omgeving.

Hieraan hoeft geen ontsteking te zijn voorafgegaan. Ook deze oorzaak van gehoorverlies kan met een operatie

vaak worden verholpen.

Wat voor soorten ooroperaties zijn er?

Wanneer de gehoorgang te nauw is, dan kan deze met een operatie wijder gemaakt worden.
Het merendeel van de ooroperaties betreft operaties aan trommelvlies en middenoor.
In het algemeen wordt hierbij het oor geopend via een snede achter de oorschelp.
Uit de hierboven genoemde redenen om te opereren heeft u wellicht al begrepen, dat grofweg een
onderscheid gemaakt kan worden in twee typen operaties: sanerende operaties en gehoorverbete-rende operaties.

Een zgn. sanerende operatie heeft als doel om de aanwezige ontsteking in het oor te verwijderen
en het oor op deze wijze te genezen. Vaak is het bij deze ingreep nodig om niet alleen het middenoor te openen,
maar ook het daarachter gelegen deel van het schedelbot.
Bij bepaalde ontstekingen is het bovendien gewenst om het oor, ook wanneer na de operatie geen klachten meer bestaan, na ongeveer zes tot twaalf maanden opnieuw met een operatie te openen en te controleren.

Een zgn. gehoorverbeterende operatie houdt in wat de naam al aangeeft: een operatie met de bedoeling het gehoor te verbeteren.
Dit kan een trommelvliessluiting zijn, een herstel van de gehoorbeenketen, het gedeeltelijk
vervangen van de vastzittende stijgbeugel, enz… In sommige gevallen zal daarbij gebruik gemaakt moeten worden van kunststofmateriaal.

Gelukkig is het in veel gevallen mogelijk om tijdens dezelfde operatie zowel de ontsteking te verwijderen als de
oorzaak voor de slechthorendheid weg te nemen.
In dat geval is de operatie dus zowel sanerend als gehoorverbeterend geweest.

Wat kunt u bij een ooroperatie verwachten?

Meestal vindt de operatie onder volledige narcose plaats, in bepaalde gevallen bestaat er een voorkeur om de ingreep onder plaatselijke verdoving te verrichten.

Het verblijf in het ziekenhuis is afhankelijk van het type operaties.
Uw behandelend arts kan u dat tevoren vrij nauwkeurig vertellen.

Een ooroperatie is na afloop in het algemeen weinig pijnlijk, ook als daarbij bepaalde botgedeelten van de
schedel uitgeboord moeten worden.

Een lichte pijn in of rond het oor of wat spierpijn in de nek kan voorkomen.
Wanneer het evenwichtsorgaan bij de ontsteking betrokken is, kunnen er wat duizeligheidsklachten zijn.
Deze zijn in het merendeel van de gevallen van voorbijgaande aard.

Bij een gehoorverbeterende ooroperatie dient u er rekening mee te houden dat het gehoor enkele weken tot een
drietal maanden nodig heeft om te recupereren. Een onmiddellijke postoperatieve gehoorverbetering is zeldzaam.

Wat moet u doen en laten na de operatie?

  • Niet snuiten (de neus ophalen mag wel).
  • Niezen of hoesten met wijd open mond.
  • Verkoudheden vermijden (vermijd tocht, open ramen, zonnebaden,…)
  • Absoluut geen water in het oor (bad, douche, haar wassen, zwemmen, …)
  • Het oor niet reinigen met een wattenstokje of iets dergelijk.
  • Regelmatig uw medicamenten innemen.
  • Veel rusten (geen sport of zware inspanningen).
  • Lawaai vermijden
  • Geen hoorapparaat in het geopereerde oor dragen.

Is er een kans op complicaties?

Bij iedere operatie, ook een ooroperatie, is er sprake van enig risico.

Een ooroperatie wordt echter verricht onder een zgn. operatie-microscoop met een sterke vergroting.
Daardoor is elk deel van het oor tijdens de operatie goed zichtbaar te maken, zodat de ingreep zeer nauwkeurig kan
gebeuren. Het gevolg is, dat complicaties bij ooroperaties in de praktijk weinig voorkomen.

Door het middenoor loopt een dunne zenuw die van belang is voor de smaak van de betrokken tonghelft.
Deze zenuw kan bij de operatie bijna steeds intact gelaten worden.
Wanneer de zenuw tijdens de operatie echter moet worden doorgesneden, dan ontstaat een verminderde en veranderde smaak van de tong aan deze zijde. Deze klacht neemt echter meestal snel in het verloop van enige maanden af en verdwijnt op den duur meestal volledig.

De zgn. aangezichtszenuw, verantwoordelijk voor de bewegingen van het gelaat, loopt door hetzelfde
gedeelte van het schedelbot waarin ook het gehoororgaan ligt.

Letsel aan deze zenuw is bij ooroperaties echter uiterst zeldzaam.
Hierdoor kan wel een, meestal tijdelijke, verlamming van die gelaatshelft optreden.

Bij ooroperaties, vooral wanneer aan de stijgbeugel wordt gewerkt, is er een zeer kleine kans (1%) op blijvend
gehoorverlies, zelfs bij een technisch perfect uitgevoerd ingreep.
Vermoedelijk is dit te wijten aan een gevoelig slakkenhuis.

Slotwoord.

Het is niet mogelijk om in een voorlichtingsfolder alle details voor elke situatie te beschrijven.
Aarzel niet om bij eventuele onduidelijkheden aan uw Neus-Keel-Oorarts nadere uitleg te vragen.
Aan dat verzoek zal graag worden voldaan.